روسیه بعد از ورود ولادیمیر پوتین به صحنه سیاست دوباره همان روش شوروی سابق را که گردنکشی در مقابل سیاست های جهان غرب بود را در پیش گرفت . افزایش قیمت نفت خام روسیه را از اعماق چاه سیاه اقتصادی بیرون کشید و این کشور را دوباره به کشوری قدرتمند تبدیل کرد . اگر چه اقتصاد روسیه هنوز هم شکننده است و کاملا به صادرات نفت و گاز وابسته است اما تسلیحات نظامی و بخصوص اتمی روسیه هنوز هم نقش مهمی را در سیاست جهان بازی میکنند
با توجه به سابقه جنگ سیاسی میان آمریکا و روسیه در خاورمیانه بد نیست نگاه کوتاهی به این جدال سیاسی بیاندازیم تا به علت حمایت روس ها از جمهوری اسلامی پی ببریم
هرچند روس ها باید قبول کنند که حتی با کمک معجزه هم توان بازگشت به سال ها اقتدار خود را ندارند اما این طبیعت آن هاست که در هر کشوری دخالت کنند تا منافع ملی خود را حفظ کنند . علت حمایت روسیه از دولت کودتا دلایل زیادی دارد که به چند نکته آن اشاره می کنیم
1. یکی از این موارد وابستگی سیاست روسیه به استخراج و صادرات گاز است . روسیه به عنوان بزرگترین صادرکننده گاز در جهان کشوری بنام ایران را در همسایگی خود می بیند که از نظر منابع گاز در جهان در رتبه دوم قرار دارد . تنش های بین ایران و غرب در سال های بعد از انقلاب 57 باعث شده تا ایران هرگز فرصت صدور این گاز به اروپا را پیدا نکند . روس ها می دانند که در صورت سر کار آمدن یک حکومت آزاد در ایران , سیاست مداران ایرانی قطعا منافع کشور را در رابطه با جهان غرب خواهند دید . این همان سیاستیست که بیشتر جمهوری های شوروی سابق در پیش گرفته اند . آذربایجان و گرجستان و ترکمنستان و تاجیکستان همه و همه همکاری با غرب را به همکاری با روسیه ترجیح می دهند . اگر در ایران سیاست مداران ملی بر سر کار بیایند قطعا پروژه صدور گار ایران به اروپا را دنبال خواهند کرد
مشکلات اتحادیه اروپا با روسیه در مورد انتقال گاز روسیه به اروپا و گردنکشی ها و تحدیدات روسیه باعث شده که اروپا هر صادرکننده آلترناتیوی را به روسیه ترجیه دهد و چه کشوری در این میان بهتر از ایران میتواند نیاز اروپا را تامین کند ؟ انتقال گاز از راه ترکیه بسیار کم هزینه است و دیگر کسی نمی تواند خط لوله را بمانند روس ها گروگان بگیرد ! روسیه از این موضوع آگاه هست و تمام تلاش خود را میکند تا چنین حکومتی در ایران بر سر کار نیاید . باید توجه داشته باشیم که روسیه در راستای منافع ملی خود عمل می کند و هیچ پدرکشتگی با ایران ندارد
2. از زمان تشکیل پیمان آتلامتیک شمالی یا همان ناتو روسیه همواره سعی کرده از گسترش آن جلوگیری کند . می دانیم که ناتو اصولا برای مبارزه اتحاد جماهیر شوروی و سلطه طلبی های شوروی سابق بر اروپا تشکیل شد . هرچند وقوع جنگ میان غرب و بلوک شرقی که دیگر وجود ندارد و تنها نماینده آن روسیه است وجود ندارد اما از نظر امنیتی روسیه وجود ناتو را تحدیدی برای خود می بیند . با از هم پاشی شوروی سابق روس ها خود را در مقابل آمریکا و هم پیمانانش تنها می بینند ناتو در آسیا راه خود را باز کرده و کمربند امنیتی خود را در اطراف روسیه تنگ تر می کند . در صورت ورود ناتو به ایران روسیه عملا نقش خود را در خاورمیانه از ست میدهد و بار دیگر راه خود را بر آب های گرم خلیج فارس و اقیانوس هند بسته می بیند .ترکیه و آذربایجان درهای خود را بروی آمریکا و همپیمان دیرینه اش اسرائیل یعنی همان دشمن دیرینه روسیه باز کرده اند . درصورت راه یابی ناتو به ایران مثلث ایران .جمهوری آذربایجان و ترکیه برای روس ها گران تمام خواهد شد . کمربند دفاعی ناتو از که اروپا شروع شده و از ترکیه و آذربیاجان و ایران می گذرد و به افغانستان می رسد روسیه را صد در صد آچ مز سیاسی خواهد کرد . روس ها به هیچ وجه حاظر نیستند اجازه دهند چنین اتفاقی صورت بگیرد
3. نکته سوم و جالب همان سیاست سگ هار است . اگر از اسرائیل به عنوان سگ هار آمریکا برای مقابله با گردنکشی اعراب یاد کنیم روسیه نیز به دنبال چنین سگ هاریست و در ایم میان چه کشوری بهتر از ایران می تواند این نقش را ایفا کند . سابقه سی ساله ایران در دشمنی با اسرائیل و شیعه بودن ایران او را به دشمنی طبیعی هم برای اسرائیل و هم برای اعراب همپیمان آمریکا بدل می کند . روسیه از ایران به عنوان فیلتری استفاده می کند که به آمریکا اجازه سلطه کامل بر خاورمیانه را نمی دهد . روسیه غیر مستقیم در حال انتقام گیری از آمریکاست . باتلاقی که افغانستان را از اعراق جدا میکند به بلای جان آمریکا و هم پیمانانش در منطقه تبدیل شده . این همان سگ هاریست که روسیه به جان ناتو انداخته است . این نقش هم برای روسیه خوشایند است و هم برای جمهوری اسلامی که سیاست خارجی خود را سال هاست بر پایه دشمنی با آمریکا و اسرائیل بنا کرده است
اما بهرحال با تمامی این تفسیر ها سیاست روسیه در مقابل آمریکا شکست خواهد خورد و اگر دیر یا زود داشته باشد سوخت و سوز ندارد . وابستگی اقتصادی روسیه به غرب سیاست خارجی این کشور را ضربه پذیر می کند و روسیه نخواهد توانست تا ابد به گردنکشی ادامه دهد . روسیه حتی یک صدم قدرت شوروی سابق را ندارد و کلاهک های هسته ای او هم بقول معروف برایش نان و آب نخواهند شد . از طرف دیگر سیاست جدید کاخ سفید در مقبل روسیه بسیر هوشمندانه تدارک دیده شده و برای مثال آوانس اوباما به مدویدف در مورد برچینی سپر موشکی در اروپا روسیه را غافلگیر کرده است
هرچند آمریکا هم با حوادثی که در ایران بعد از انتخابات خرداد روی داد غافلگیر شده است . قصد آمریکا سازش با ایران بود تا بتواند براحتی از عراق و افغنستان خارج شود. شاید آمریکایی ها روی انتخاب شدن یک میانه رو حساب می کردند تا بتوانند با وی سازش کرده هم امنیت جمهوری اسلامی را تضمین کنند و هم امنیت افغانستان و اعراق را اما کودتای حکومتی و بیش از آن قیام مردمی باعث شده آمریکا بر سر دوراهی قرار گیرد . آمریکا می داند که اگر با جمهوری اسلامی سازش کند و این حکومت بدست مردم برچیده شود عواقب خطرناکی چه از نظر سیاسی و چه از نظر اقتصادی آمریکا را تحدید خواهد کرد و شاهراه ایران ممکن است برای همیشه بروی آمریکا بسته شود . اما وقت تنگ است . درصورتی که اوباما نتواند به ماجراجویی آمریکا را در افغانستان و عراق پایان دهد شکست سیاست خارجی او حتمی خواهد بود و نارضایتی داخلی را بهمراه خواهد داشت . از طرف دیگر وجود حکومت جمهوری اسلامی در ایران از مذاکرات صلح بین فلسطینیان و اسرائیل جلوگیری خواهد کرد . شاهرگ تمام مشکلات آمریکا در خواور میانه در دستایران است . حال باید دید آیا این مشکلات به دست آمریکا حل خواهد شد و یا تحولات ایران این گره کور را باز خواهد کرد
اگر چه بنفع آمریکاست که با توجه به ایدئولوژی دولت مردانش در مورد صدور دمکراسی به جهان با کمک به تحولات ایران این گره را باز کند که این گزینه کم هزینه ترین گزینه موجود خواهد بود
با توجه به سابقه جنگ سیاسی میان آمریکا و روسیه در خاورمیانه بد نیست نگاه کوتاهی به این جدال سیاسی بیاندازیم تا به علت حمایت روس ها از جمهوری اسلامی پی ببریم
هرچند روس ها باید قبول کنند که حتی با کمک معجزه هم توان بازگشت به سال ها اقتدار خود را ندارند اما این طبیعت آن هاست که در هر کشوری دخالت کنند تا منافع ملی خود را حفظ کنند . علت حمایت روسیه از دولت کودتا دلایل زیادی دارد که به چند نکته آن اشاره می کنیم
1. یکی از این موارد وابستگی سیاست روسیه به استخراج و صادرات گاز است . روسیه به عنوان بزرگترین صادرکننده گاز در جهان کشوری بنام ایران را در همسایگی خود می بیند که از نظر منابع گاز در جهان در رتبه دوم قرار دارد . تنش های بین ایران و غرب در سال های بعد از انقلاب 57 باعث شده تا ایران هرگز فرصت صدور این گاز به اروپا را پیدا نکند . روس ها می دانند که در صورت سر کار آمدن یک حکومت آزاد در ایران , سیاست مداران ایرانی قطعا منافع کشور را در رابطه با جهان غرب خواهند دید . این همان سیاستیست که بیشتر جمهوری های شوروی سابق در پیش گرفته اند . آذربایجان و گرجستان و ترکمنستان و تاجیکستان همه و همه همکاری با غرب را به همکاری با روسیه ترجیح می دهند . اگر در ایران سیاست مداران ملی بر سر کار بیایند قطعا پروژه صدور گار ایران به اروپا را دنبال خواهند کرد
مشکلات اتحادیه اروپا با روسیه در مورد انتقال گاز روسیه به اروپا و گردنکشی ها و تحدیدات روسیه باعث شده که اروپا هر صادرکننده آلترناتیوی را به روسیه ترجیه دهد و چه کشوری در این میان بهتر از ایران میتواند نیاز اروپا را تامین کند ؟ انتقال گاز از راه ترکیه بسیار کم هزینه است و دیگر کسی نمی تواند خط لوله را بمانند روس ها گروگان بگیرد ! روسیه از این موضوع آگاه هست و تمام تلاش خود را میکند تا چنین حکومتی در ایران بر سر کار نیاید . باید توجه داشته باشیم که روسیه در راستای منافع ملی خود عمل می کند و هیچ پدرکشتگی با ایران ندارد
2. از زمان تشکیل پیمان آتلامتیک شمالی یا همان ناتو روسیه همواره سعی کرده از گسترش آن جلوگیری کند . می دانیم که ناتو اصولا برای مبارزه اتحاد جماهیر شوروی و سلطه طلبی های شوروی سابق بر اروپا تشکیل شد . هرچند وقوع جنگ میان غرب و بلوک شرقی که دیگر وجود ندارد و تنها نماینده آن روسیه است وجود ندارد اما از نظر امنیتی روسیه وجود ناتو را تحدیدی برای خود می بیند . با از هم پاشی شوروی سابق روس ها خود را در مقابل آمریکا و هم پیمانانش تنها می بینند ناتو در آسیا راه خود را باز کرده و کمربند امنیتی خود را در اطراف روسیه تنگ تر می کند . در صورت ورود ناتو به ایران روسیه عملا نقش خود را در خاورمیانه از ست میدهد و بار دیگر راه خود را بر آب های گرم خلیج فارس و اقیانوس هند بسته می بیند .ترکیه و آذربایجان درهای خود را بروی آمریکا و همپیمان دیرینه اش اسرائیل یعنی همان دشمن دیرینه روسیه باز کرده اند . درصورت راه یابی ناتو به ایران مثلث ایران .جمهوری آذربایجان و ترکیه برای روس ها گران تمام خواهد شد . کمربند دفاعی ناتو از که اروپا شروع شده و از ترکیه و آذربیاجان و ایران می گذرد و به افغانستان می رسد روسیه را صد در صد آچ مز سیاسی خواهد کرد . روس ها به هیچ وجه حاظر نیستند اجازه دهند چنین اتفاقی صورت بگیرد
3. نکته سوم و جالب همان سیاست سگ هار است . اگر از اسرائیل به عنوان سگ هار آمریکا برای مقابله با گردنکشی اعراب یاد کنیم روسیه نیز به دنبال چنین سگ هاریست و در ایم میان چه کشوری بهتر از ایران می تواند این نقش را ایفا کند . سابقه سی ساله ایران در دشمنی با اسرائیل و شیعه بودن ایران او را به دشمنی طبیعی هم برای اسرائیل و هم برای اعراب همپیمان آمریکا بدل می کند . روسیه از ایران به عنوان فیلتری استفاده می کند که به آمریکا اجازه سلطه کامل بر خاورمیانه را نمی دهد . روسیه غیر مستقیم در حال انتقام گیری از آمریکاست . باتلاقی که افغانستان را از اعراق جدا میکند به بلای جان آمریکا و هم پیمانانش در منطقه تبدیل شده . این همان سگ هاریست که روسیه به جان ناتو انداخته است . این نقش هم برای روسیه خوشایند است و هم برای جمهوری اسلامی که سیاست خارجی خود را سال هاست بر پایه دشمنی با آمریکا و اسرائیل بنا کرده است
اما بهرحال با تمامی این تفسیر ها سیاست روسیه در مقابل آمریکا شکست خواهد خورد و اگر دیر یا زود داشته باشد سوخت و سوز ندارد . وابستگی اقتصادی روسیه به غرب سیاست خارجی این کشور را ضربه پذیر می کند و روسیه نخواهد توانست تا ابد به گردنکشی ادامه دهد . روسیه حتی یک صدم قدرت شوروی سابق را ندارد و کلاهک های هسته ای او هم بقول معروف برایش نان و آب نخواهند شد . از طرف دیگر سیاست جدید کاخ سفید در مقبل روسیه بسیر هوشمندانه تدارک دیده شده و برای مثال آوانس اوباما به مدویدف در مورد برچینی سپر موشکی در اروپا روسیه را غافلگیر کرده است
هرچند آمریکا هم با حوادثی که در ایران بعد از انتخابات خرداد روی داد غافلگیر شده است . قصد آمریکا سازش با ایران بود تا بتواند براحتی از عراق و افغنستان خارج شود. شاید آمریکایی ها روی انتخاب شدن یک میانه رو حساب می کردند تا بتوانند با وی سازش کرده هم امنیت جمهوری اسلامی را تضمین کنند و هم امنیت افغانستان و اعراق را اما کودتای حکومتی و بیش از آن قیام مردمی باعث شده آمریکا بر سر دوراهی قرار گیرد . آمریکا می داند که اگر با جمهوری اسلامی سازش کند و این حکومت بدست مردم برچیده شود عواقب خطرناکی چه از نظر سیاسی و چه از نظر اقتصادی آمریکا را تحدید خواهد کرد و شاهراه ایران ممکن است برای همیشه بروی آمریکا بسته شود . اما وقت تنگ است . درصورتی که اوباما نتواند به ماجراجویی آمریکا را در افغانستان و عراق پایان دهد شکست سیاست خارجی او حتمی خواهد بود و نارضایتی داخلی را بهمراه خواهد داشت . از طرف دیگر وجود حکومت جمهوری اسلامی در ایران از مذاکرات صلح بین فلسطینیان و اسرائیل جلوگیری خواهد کرد . شاهرگ تمام مشکلات آمریکا در خواور میانه در دستایران است . حال باید دید آیا این مشکلات به دست آمریکا حل خواهد شد و یا تحولات ایران این گره کور را باز خواهد کرد
اگر چه بنفع آمریکاست که با توجه به ایدئولوژی دولت مردانش در مورد صدور دمکراسی به جهان با کمک به تحولات ایران این گره را باز کند که این گزینه کم هزینه ترین گزینه موجود خواهد بود
